X
تبلیغات
رایتل

وبلاگ خبری خوی

دستچین خبر و مطالب خواندنی از سراسر جهان , خبرهای آذربایجان , خبرهای خوی , ایران و جهان در وبلاگ خبر خوی , Xoyun Xəbər Veblogı

زنگ خطری در کنار مرزهایمان

1- زلزله 23 اکتبر 2011 (اول آبان‌ 90) در ساعت 13:41 به وقت محلی (14:11 به وقت تهران) در شمال شرق شهر وان ترکیه (در پهنه شرقی دریاچه وان و در حد فاصل دریاچه وان و مرز ایران) در پهنه‏ای بسیار لرزه‏خیز به لحاظ آمار رخداد زلزله‌ها، روی داد. این ناحیه با تلاقی گسل‏های ناحیه شرق ترکیه با شمال غربی ایران و جنوب غربی قفقار پهنه‏ای است که در آن زلزله‌های مهم تاریخی و سده بیستم رخ داده است.

وبلاگ خبری خوی (xoy.ir و khoyli.com)  - رازی - KapiKoy :

2- در نزدیکی پهنه رومرکزی این زلزله، زلزله 24 نوامبر 1976 (35 سال قبل) با پنج هزار کشته، مهم‌ترین زلزله در سده اخیر محسوب می‌شود که در آن زلزله نیز علاوه بر خسارت سنگین در ترکیه به‏ویژه شهر چالدران، خسارت‏هایی در ایران، به‏ویژه به شهرهای سیه‏چشمه و خوی و روستاهای اطراف وارد شد.
3- زلزله وان (تامانلی) در تمامی 24 ایستگاه شبکه لرزه‏نگاری باند پهن پژوهشگاه بین‏المللی زلزله‏شناسی و مهندسی زلزله، با کیفیت بالا ثبت شد که پژوهش‌های اولیه روی این رکوردها در جریان است. در ضمن گزارش‌های اولیه حاکی است که حداقل سه ایستگاه شتاب‏نگاری (در شبکه ملی شتاب‏نگاری ایران زیر نظر مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن) نیز در ناحیه سیه‏چشمه و خوی شتاب‏نگاشت‏های این زلزله را (با شتاب حداکثر 02/0 G) ثبت کرده‏اند.
4- منطقه‏ای که این زلزله در آن رخ داد ناحیه‏ای است که گسل‏های فعال به موازات سامانه گسلی آناتولی شمالی (با روند شمال‌غرب-جنوب شرق) از نزدیکی آن عبور می‌کنند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که یکی از گسل‏های مرتبط با سامانه گسله آناتولی شمالی، مسبب این رویداد بوده است.
5- کانون زلزله در نزدیکی روستای تامانلی قرار داشت. ژرفای اولیه هشت کیلومتر برآورد شده و شهرهای دیاربکر، آگری، ارزروم و موش در ترکیه و شهرهای سیه‏چشمه و خوی و ماکو در ایران به‌شدت این زلزله را احساس کردند.
6- این زلزله در یک ساعت و نیم اول با چهار پس‏لرزه با بزرگای بیش از چهار ریشتر همراه بود که بزرگ‌ترین آنها تا زمان نگارش این گزارش 15 دقیقه پس از رخداد لرزه اصلی با بزرگای 6/5 اتفاق افتاد.
7- زلزله وان با فرو ریختن ساختمان‏های متعددی در شهر وان و روستاهای استان وان (به‌ویژه تامانلی) همراه بوده است. فروریختن یک ساختمان هفت‌طبقه در منطقه‏ای از شهر وان که در آن مجتمع‏های مسکونی (ارزان‏قیمت) متمرکز بودند، موجب اعزام نیروهای امدادی و البته تمرکز توجه رسانه‌های بین‏المللی (صوتی و تصویری و وب) به این ساختمان فروریخته شد. برآورد می‌شود که این زلزله با چند هزار نفر کشته همراه باشد. در دو ساعت اول بعد از رخداد، تعداد تلفات بیش از هزار نفر برآورد شده است.
8- از نظر گزارش رخداد زلزله نیز تمامی شبکه‌های جهانی لرزه‏نگاری از همان دقایق اولیه، بزرگای زلزله را به صورت اولیه 3/7 (در مقیاس بزرگای گشتاوری Mw) برآورد و گزارش کردند. به‏ویژه مرکز ملی اطلاعات زلزله آمریکا (NEIC) و مرکز زلزله‏شناسی اروپا-مدیترانه (CSEM) حدود 20 دقیقه پس از رخداد چنین اطلاعاتی را روی وب‏سایت خود گزارش کردند و نگارنده نیز خبر و اطلاعات اولیه رخداد را با پیامک (اس.‌ام. اس.) از مرکز اطلاع‏رسانی سریع مدیریت بحران سوییس (GDACS) حدود 25 دقیقه پس از رخداد روی گوشی تلفن‏همراه خود در تهران (با اعلام بزرگای 3/7) دریافت کردم. رصدخانه کاندیلی در استانبول، وابسته به دانشگاه بوغازیچی ترکیه در ساعات اولیه پس از رخداد زلزله، بزرگای در مقیاس امواج درونی (mb) را 6/6 اعلام کرد که تا حدود دوساعت پس از وقوع رخداد نیز رسانه‌های ترکیه و هلال احمر ترکیه بزرگای 6/6 را به‌عنوان بزرگای زلزله اعلام و تکرار می‌کردند. البته رییس رصدخانه کاندیلی، پروفسور «مصطفی اردیک» در مصاحبه‏ای بزرگای زلزله را اصلاح کرده و (به‌درستی) توضیح داد که به دلیل محدودیت بزرگای در مقیاس امواج درونی (mb) و اشباع شدن آن، امکان گزارش دقیق نبوده و بنابراین مقدار بزرگای به 2/7 اصلاح و اعلام شد. این موضوع نکته مهمی را نشان می‌دهد که شبکه‌های ملی (مثل شبکه‌های ایران و ترکیه) در صورت اعلام سریع بزرگای زلزله‌های بزرگ با مقیاس امواج درونی mb، همچنان امکان اشتباه در اعلام سریع بزرگای زلزله‌های اصلی (با بزرگای بیش از هفت) را دارند. (و چه بسا سازمان‌های مدیریت بحران به این دلیل سردرگم شوند.) البته امروزه با وجود اینترنت و دسترسی سریع به داده‌های شبکه‌های جهانی، هم امکان اطلاع‏رسانی و تصحیح برآورد وجود دارد و هم لازم است تا بزرگای گشتاوری به عنوان مبنای گزارش چنین مراکزی (به‏ویژه در ایران و ترکیه) قرار گیرد.
9- زلزله وان هشداری مهم برای وقوع اتفاقی مشابه با بزرگای بیش از 0/7 در فلات ایران است که اکنون 14 سال و شش ماه است که پس از رخداد زلزله 20 اردیبهشت 1376 اردکول قائن با بزرگای 2/7، سکوت لرزه‏ای نسبتا طولانی (نسبت به وقوع زلزله‏ای با بزرگای بیش از هفت) در آن برقرار شده است. این در حالی است که فلات ایران در 50 سال اخیر به لحاظ آماری، به‌طور متوسط هر 10 سال یک یا دو زلزله با بزرگای بیش از هفت را تجربه کرده است. زلزله وان زنگ خطر مهم دیگری در کنار مرزهای‌مان است. به‌هوش باشیم.
* دانشیار زلزله‏شناسی و معاون پژوهشی و فناوری پژوهشگاه بین‏المللی زلزله‏شناسی و مهندسی زلزله

تاریخ ارسال: 1390/08/03 ساعت 13:59 | نویسنده: Xoy Oğli | چاپ مطلب
نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد